47. Prelude to a beating
De martelscène in Casino Royale. Je zou haast denken dat gemarteld worden leuk is. Bond is doodsbenauwd, maar woede overheerst. Hij heeft Le Chiffre tot wanhoop gedreven door het pokerspel te winnen. De failliete bankier zal worden opgejaagd als hij geen centen laat zien aan zijn clientèle, Le Chiffre moet nu koste wat kost het paswoord hebben van Bond. Door Bond geheel naakt op een stoel zonder zitting te binden, hoopt het wiskundig brein door middel van marteling informatie los te peuteren. Dat 007 zich niet snel gek laat maken, dat wisten we al, maar dat hij zijn scrotum zo te grabbel zou gooien, is toch wel een verrassing te noemen. Het gevolg is, zeker voor de mannelijke toeschouwer, een pijnlijke ervaring. Maar het sadisme wordt onderbroken door een wrang soort humor: Bond speelt met zijn tegenstander, ondanks dat hij weet dat hij aan de verliezende hand is. Zelfs Le Chiffre kan hier de humor wel van inzien, nog niet wetende dat hij een minuut later een kogel door het hoofd zal krijgen.
46. Licence: 2 kills
Hoe Bond aan zijn 00-licentie is gekomen, komen we pas te weten in de 21e Bond-film, Casino Royale. We vergeten alle voorgaande opdrachten van de wereldberoemde spion en beginnen bij de oorsprong. Om tot de 00-sectie te worden toegelaten, dienen geheim agenten twee moorden in opdracht te plegen. De eerste moord hakt er emotioneel gezien in, ook bij Bond. De tweede gaat al een stuk makkelijker, zo blijkt. In zwart-wit gefilmd is deze korte pre-titlesequence een kunstwerk op zich, geweld en spanning wisselen elkaar slim af. Met als climax de overbekende gunbarrel. Inderdaad, die zit altijd aan het begin van de film. Door deze benadering heeft dit beroemde beeldmerk opeens een context gekregen. Een bijzonder originele zet. Alleen is het wel te hopen dat Quantum of Solace weer zoals vanouds opent, of de filmmakers moeten, opnieuw, met een heel goed excuus komen.
45. Some kind of hero?
Het begon zo goed: Die Another Day (2002). Bond wordt gevangen genomen door Zuid-Koreaanse militairen. Veertien maanden duurde het voordat hij door zijn eigen mensen wordt geruild voor de Koreaanse Zao. Hoewel dit alles in een vrij rap tempo voorbij raast, hebben we hier wel te maken met een menselijke Bond. Zoals Bond-acteur Pierce Brosnan dat ook graag wilde. In die veertien maanden gevangenschap heeft Bond een baard gekregen waar Sinterklaas jaloers op is. Zijn kleding is aan flarden, zijn lichaam onder de bulten en wonden en hij zal vast niet al te fris geroken hebben.
Teruggerekend vanaf de première van Die Another Day in november 2002, werd Bond dus gevangen genomen in september 2001. Wie graag iets verder graaft dan de film zelf, komt tot de conclusie dat 007 ten tijden van de WTC-ramp in New York dus achter slot en grendel zat. Ook al had hij het gewild, Bond had deze desastreuze geschiedenis niet kunnen veranderen. Helaas zakt ook de film gedurende het verhaal in als een kaartenhuis.
44. Always have an escape plan
Het afscheid van Q (Desmond Llewelyn) in The World Is Not Enough (1999). Hij was inderdaad al oud (85 jaar om precies te zijn), maar zolang hij zich goed voelde, kon oudgediende Llewelyn steevast rekenen op een kort optreden in de Bond-films. Alsof het lot ermee speelde, kreeg de Bond-veteraan onbedoeld een schitterend afscheid. Zojuist heeft de oude gadgetmaster zijn opvolger (John Cleese) geïntroduceerd, als hij voor het eerst in zijn loopbaan een serieus onderonsje met Bond heeft:
'I've always tried to teach you two things. First, never let them see you bleed.'
'And the second?'
'Always have an escape plan.'
En met deze woorden verdwijnt Q in een luik in de grond, niet wetend dat dit ook echt zijn laatste optreden zou zijn.
43. A pleasent drive in St. Petersburg
Net zo makkelijk als hij een Wodka Martini achterover tikt, sloopt Bond St. Petersburg in GoldenEye (1995). Op jacht naar generaal Ourumov en de gevangen genomen Natalya, zet Bond de achtervolging in. Niets wordt ontzien en gelukkig maar dat de filmmakers de Russische stad hebben nagebouwd op het terrein van Pinewood Studios. Aanvankelijk zou de tank wel fungeren in enkele opnames in St. Petersburg zelf, maar het gevaarte bleek te zwaar voor de zwakke straten.
Het is een heerlijke tocht geworden die het gevoel geeft dat Bond, na een absentie van zes jaar, weer echt terug is. Het einde van de rit is ronduit belachelijk, maar typerend voor de Bond van Brosnan. Nadat hij de halve stad heeft gesloopt, rijden twee politieauto's tegen het enorme voertuig op. Brosnan schrikt op, kijkt achterom en knoopt zijn stropdas recht. Roger Moore had het hem niet beter nagedaan. Dit gebaar deed Brosnan overigens nog eens dunnetjes over in The World Is Not Enough (1999) wanneer hij met zijn Q Boat een stukje onder water aflegt.
42. Back from the dead
Eén van de trailers voor aanvang van GoldenEye verraadde al een groot gedeelte van het plot: Alec Trevelyan, voormalig 006, is het brein achter de organisatie waar Bond jacht op maakt. Bond staat perplex als hij dit merkt. Even heeft hij geen bijdehante opmerking in petto als hij zijn doodgewaande collega ‘uit de dood’ herrezen ziet.
'Alec?'
'Back from the dead. No longer just an anonymous star on the memorial wall at MI6. What's the matter, James? No glib remark? No pithy comeback?'
Deze twist is het hart van de film en doet het goed in het nieuwe tijdperk na de Koude Oorlog. Gewezen vrienden blijken vijanden en oud-tegenstanders opeens bondgenoten. Welkom in de jaren negentig, Mr. Bond.
41. Arkangel Chemical Weapons Facility – USSR
De sprong van de dam in GoldenEye. Na een afwezigheid van zes jaar is Bond weer terug op het witte doek. Pierce Brosnan is ditmaal de 007 van dienst en krijgt een prachtige introductie wanneer hij zonder schroom van een stuwdam in het Russische Arkhangelsk springt. Net als de sprong tijdens de opening van The Spy Who Loved Me (1977) blijft het doodstil als Bond zijn ijzingwekkende val van 220 meter maakt.
Deze locatie (de Verzasca dam in Zwitserland) is tegenwoordig niet alleen een toeristische trekpleister voor Bond-liefhebbers, maar ook voor waaghalzen die de stunt zelf willen doen. Dat kan. Iedereen die dat wil kan zich voor 220 meter even Bond voelen. Brosnan zelf bleef overigens met beide benen op de grond, hij liet de stunt over aan Wayne Michaels.
De rest van de Canon